Het toestaan van afname van alcohol- en drugstesten op de werkvloer

Het toestaan van afname van alcohol- en drugstesten op de werkvloer

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Tamara van Ark, heeft in een brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer uiteengezet hoe zij de problematiek rondom alcohol- en drugsgebruik op de werkvloer wil aanpakken. Van Ark wil het afnemen van testen op alcohol en drugs op de werkplek in specifieke, risicovolle situaties mogelijk maken.

Juridisch kader alcohol- en drugstesten

In beginsel maakt een werkgever die een medewerker test op alcohol of drugs, inbreuk op de privacy van de werknemer op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Het verwerken van bijzondere gezondheidsgegevens in het kader van de AVG is niet toegestaan. Het tijdens werktijd controleren op het gebruik van alcohol en drugs is op grond van de AVG alleen toegestaan als daar een wettelijke grondslag voor is (bijvoorbeeld als daar tussen de werkgever en de werknemer schriftelijk afspraken over gemaakt zijn), het noodzakelijk is en daarnaast passende maatregelen getroffen worden om de inbreuk op de privacy en grondrechten van de werknemer te minimaliseren.

Indien er sprake is van ernstige veiligheidsrisico’s en er zijn duidelijke voorwaarden geformuleerd waaronder inbreuk op grondrechten van werknemers gerechtvaardigd is, kan het toestaan van alcohol- en drugstesten noodzakelijk zijn. Op dit moment bestaan er al enkele specifieke wettelijke regelingen waarbij werknemers onderworpen kunnen worden aan alcohol- en drugstesten.

Wat kunnen werkgevers doen?

De werkgever moet op grond van de Arbeidsomstandighedenwet zorgdragen voor een veilige en gezonde werkomgeving van de werknemers en voert daartoe een gericht arbobeleid. De werknemer is op zijn beurt verplicht om zorg te dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en die van de andere betrokken personen. Een onderdeel van het arbobeleid is erop gericht om het gebruik of verkeren onder invloed van alcohol of drugs op het werk tegen te gaan. Medicijngebruik kan hier ook onder vallen. Daarom wordt gesproken van het ADM-beleid (alcohol, drugs, medicijnen).

Naast duidelijke regels over het gebruik van alcohol en drugs gaat het beleid ook om voorlichting, preventie en voorzieningen voor werknemers met serieuze problematiek in relatie tot gebruik van alcohol en drugs.

Maatregelen

Van Ark start de voorbereidingen om in specifieke gevallen het afnemen van alcohol- en drugstesten mogelijk te maken, aanvullend op het huidige ADM-beleid. Dit doet zij langs drie lijnen:

  • de wettelijke mogelijkheid verkennen voor het afnemen van alcohol- en drugstesten bij de voor veiligheid cruciale functies;
  • onderzoeken of een wettelijke grondslag geformuleerd kan worden voor andere specifieke gevallen waarin een zodanig groot veiligheidsrisico bestaat en er een zwaarwegend algemeen belang is die de mogelijkheid van een alcohol- en drugstest rechtvaardigen;
  • het verder versterken van het ADM-beleid binnen ondernemingen.

 

Tip

Tot het moment waarop de regelgeving rond het afnemen van alcohol- en drugstesten op de werkvloer wordt versoepeld, kunnen partijen bij het aangaan van de arbeidsovereenkomst of daarna, afspraken hierover maken en daaraan consequenties verbinden.

Voor de gehele brief van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: klik hier.

Vragen over het bovenstaande? Neem dan contact op met één van de arbeidsrechtadvocaten van Sørensen Advocaten. Bel: 010-2492444

Yvonne Sørensen
sorensen@sorensenadvocaten.nl